Quy tắc xuất xứ hàng hóa là điểm khó khi Việt Nam tham gia EVFTA

HUYỀN TRANG - 20/05/2020 11:05

(doanhnhantrevn.vn) - Theo nhận định của Ngân hàng Thế giới, việc tuân thủ các quy tắc về xuất xứ và yêu cầu về vệ sinh và kiểm dịch động thực vật (SPS) là một trong những khó khăn lớn của Việt Nam trong quá trình thực hiện để tối đa hóa lợi ích của EVFTA.

Thách thức về quy tắc xuất xứ hàng hóa sẽ hạn chế Việt Nam hưởng ưu đãi về thuế quan của EU khi tham gia EVFTA. Ảnh: I.T.

Trong báo cáo “Việt Nam: Tăng cường hội nhập quốc tế và thực thi EVFTA” của Ngân hàng Thế giới vừa công bố, chỉ riêng việc tận dụng các ưu đãi thuế quan thực thi theo Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA) có thể giúp GDP của Việt Nam tăng 2,4% và xuất khẩu tăng 12%; đồng thời giúp thêm từ 100.000 đến 800.000 người thoát nghèo vào năm 2030.

Hơn nữa, nếu thực hiện đồng thời cả EVFTA và Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), GDP của Việt Nam có thể tăng thêm tới 3,2% trong thập kỷ tới và có thể tăng đến 6,8% vào năm 2030 nếu có các biện pháp kích thích kinh tế. Hội nhập sâu hơn sẽ giúp Việt Nam ứng phó tốt hơn và phục hồi nhanh chóng sau những cú sốc toàn cầu như đại dịch Covid-19 hiện nay. 

Tuy nhiên, theo nhận định của Ngân hàng Thế giới, thực hiện các cam kết hội nhập toàn cầu như EVFTA, đồng nghĩa Việt Nam phải thực hiện một chương trình cải cách trong nước toàn diện và quyết đoán, và đây là một quá trình có nhiều khó khăn. 

Thứ nhất, thách thức về quy tắc xuất xứ thể hiện qua những quy định cao và nghiêm ngặt cả về nguồn gốc trong nước tối thiểu hoặc nguyên liệu có nguồn gốc ngoài EU tối đa,... mà hàng xuất khẩu của Việt Nam sẽ phải đáp ứng để được hưởng ưu đãi trong biểu thuế quan của EU. 

Thứ hai, hàng xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là các sản phẩm nông nghiệp, sẽ phải đáp ứng các tiêu chuẩn vệ sinh và kiểm dịch động thực vật cao và nghiêm ngặt. Điều này rất quan trọng đối với một nền kinh tế như Việt Nam, nơi mà nông nghiệp đóng một vai trò quan trọng.

Thứ ba, EVFTA sẽ thúc đẩy gia tăng dòng vốn FDI, và thách thức cơ bản đối với Việt Nam là phải quản lý được số lượng các khiếu nại về thương mại ngày càng tăng do tranh chấp giữa các nhà đầu tư và nhà nước và phải tuân thủ các điều khoản bảo vệ đầu tư được quy định trong Hiệp định EVIPA. 

Cuối cùng, đại dịch có thể ảnh hưởng lớn đến các giải pháp chính sách nếu Việt Nam muốn khai thác lợi ích của Hiệp định EVFTA trong thời kỳ hậu Covid-19.

Covid- 19 và EVFTA là cơ hội để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Ảnh: I.T.

Hiện trong chuỗi giá trị toàn cầu, Việt Nam chỉ tham gia vào những công đoạn lắp ráp sản xuất đơn giản. Nguồn nguyên liệu nhập khẩu của những sản phẩm chính phụ thuộc sâu sắc vào các quốc gia ngoài EU. Đây là rào cản chính cho các doanh nghiệp Việt Nam khi tận dụng tối đa lợi ích từ việc giảm thuế. 

Các quy định về biện pháp phi thuế quan nói chung và các biện pháp SPS nói riêng vẫn còn phức tạp, khiến tỷ lệ chi phí tuân thủ biện pháp phi thuế quan ở Việt Nam cao hơn so với hầu hết các nước ASEAN khác. Đây cũng là một yếu tố làm hạn chế năng lực thương mại của Việt Nam nói chung và lợi ích tiềm năng từ EVFTA nói riêng. Vì vậy theo Ngân hàng thế giới, Việt Nam cần có giải pháp xử lý dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tăng lên khi thực hiện EVFTA. 

Ngoài ra, Việt Nam cần thực hiện các giải pháp phục hồi sau đại dịch Covid-19 cho tất cả các ngành định hướng xuất khẩu, nhưng nên ưu tiên đặc biệt cho những ngành quan trọng có đóng góp nhiều nhất vào kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường EU trong thời gian gần đây để tận dụng lợi thế khi thực hiện EVFTA. 

Theo nhận định từ Ngân hàng thế giới, Covid-19 và căng thẳng thương mại có thể đưa đến quá trình tái cấu trúc sâu sắc các chuỗi giá trị toàn cầu. Các chuỗi giá trị toàn cầu có xu hướng sẽ ít phụ thuộc hơn vào một số trung tâm sản xuất toàn cầu, như Trung Quốc, mở đường cho Việt Nam bước vào để lấp đầy chỗ trống trong chuỗi cung ứng. Chuỗi cung ứng toàn cầu cũng có thể ngắn hơn với ít quốc gia tham gia hơn. 

Đối với một số trường hợp, chủ nghĩa đơn phương và chủ nghĩa song phương ngày càng tăng, các tập đoàn hàng đầu có thể tìm cách đưa toàn bộ hoặc một phần nguồn cung của mình về nước hoặc đến các nước cùng có lợi ích chung. Hiện tượng này có thể có thể tạo ra cạnh tranh không lành mạnh và nghiêm trọng hơn ở cấp độ toàn cầu. Cấu trúc chuỗi giá trị toàn cầu có thể thay đổi theo hướng tích hợp xuôi nhiều hơn và tích hợp ngược ít hơn trước. 

Theo thông tin từ Bộ Công thương mới công bố, hiện số lượng doanh nghiệp đăng ký mã số tự chứng nhận xuất xứ (REX) đến thời điểm hiện tại còn ít so với số lượng thương nhân đề nghị cấp Giấy chứng nhận xuất xứ mẫu A năm trước. Trong khi đó, thời hạn để thương nhân đăng ký mã số REX chỉ còn gần hai tháng. Sau ngày 30/6/2020, cơ quan hải quan EU, Na Uy, Thụy Sỹ không chấp nhận Giấy chứng nhận xuất xứ mẫu A để cho hưởng ưu đãi thuế quan theo GSP. 

Chính vì vậy, để không ảnh hưởng đến cơ hội hưởng các ưu đãi thuế quan theo GSP, Cục Xuất nhập khẩu đề nghị các doanh nghiệp Việt Nam có hoạt động xuất khẩu đi Liên minh châu Âu, Na Uy, Thụy Sỹ cần khẩn trương đăng ký mã số REX trực tuyến theo hướng dẫn của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) trong thời gian sớm nhất.


(0) Bình luận
Tin nổi bật doanh nhân trẻ
Dành cho bạn & mới nhất
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO