Khui Champagne nhớ chuyện xưa

P.NGUYỄN DŨNG - 22/01/2020 07:25

(doanhnhantrevn.vn) - Khi khui chai champagne thưởng thức cùng gia đình và bạn thân, bạn nhớ dành vài phút hồi tưởng và thầm cảm ơn những nhà sản xuất loại vang sủi tăm trứ danh này ở vùng Champagne, Pháp. Họ là một phần của cuộc Đại chiến Thế giới lần thứ hai (1939-1945), góp phần giúp quân Đồng minh chiến thắng quân Đức quốc xã trong một trận quan trọng.

Mấy chục năm trôi qua, nay cuốn The Winemaker’s Wife của cô Kristin Harmel, 40 tuổi, người Mỹ, sống tại Orlando, bang Florida, mới tỏ bày phần nào thực tế ấy. Cuốn sách phát hành giữa năm 2019 vừa qua là cuốn tiểu thuyết hình sự lồng vào bối cảnh lịch sử Thế chiến II, về hai người phụ nữ có chồng hoạt động trong ngành sản xuất Champagne. Một phụ nữ Pháp sống tại Reims, vùng Champagne đúng thời chiến và một phụ nữ Mỹ từ New York chuyển đến Reims sống trong thời hiện tại. Còn trong thực tế cách nay 75 năm thì sao?

Ảnh: Shutterstock

Tháng 5/1940, quân Đức ào ào nhào sang tấn công và chiếm đóng nửa lãnh thổ phía bắc của nước Pháp. Đi đến đâu, họ vơ vét chiếm dụng những món giá trị đến đó, từ vàng bạc, các tác phẩm nghệ thuật, sách cổ quý hiếm đến vang. Lính Đức xem việc uống vang Pháp, đặc biệt uống Champagne là cách thể hiện sức mạnh chiến thắng của họ. Rất nhiều sĩ quan quân đội Đức xuất thân từ những gia đình danh giá nên là những người rất sành vang. Thống chế không lực Đức Hermann Goering và Bộ trưởng tuyên truyền Joseph Goebbels đều là những nhà sưu tầm vang quý hiếm có tiếng. Tuy không uống vang và rượu mạnh nhưng Adolf Hitler đã thu gom nửa triệu chai vang cổ như chiến lợi phẩm vào hang ổ của mình là pháo đài Đại bàng ngự trên đỉnh núi cao ở phía nam lãnh thổ Đức. Khi Thế chiến II kết thúc, người có công phát hiện ra kho tàng này và tổ chức các đoàn chở Champagne trả về cho Pháp là ông Bernard de Nonancourt, thuộc Kháng chiến Pháp, sau là chủ tịch nhà sản xuất Champagne nổi tiếng Laurent-Perrier.

Lính Đức lùng sục tịch thu những chai vang ngon nhất và phá phách các hầm vang. Chỉ trong 3 tuần đầu của cuộc chiếm đóng, chúng đã cướp trên 2 triệu chai vang của các nhà sản xuất ở vùng Champagne. Để giảm thiểu sự hăm hở săn lùng vang ngon của lính và cũng để tập trung nguồn vang hảo hạng của Pháp về Đức, giới chỉ huy Đức đã đặt ra một chức vụ mới. Đó là những weinfuhrer (người thu gom vang) có trách nhiệm thu gom vang ngon về cho chính quyền Đức Quốc xã.   

Tên thu gom champagne cho quân Đức quốc xã 

Otto Klaebisch chính là weinfuhrer phụ trách vùng Champagne. Tuy không là sĩ quan của quân lực Đức nhưng ông ta rất thích mặc quân phục để dễ hù họa. Thân hình cao to, Otto sinh ra tại vùng Cognac, Pháp trong gia đình người Đức chuyên kinh doanh rượu Brandy suốt thời gian dài, trước khi nổ ra cuộc Đại chiến thế giới lần thứ nhất (1914-1918). Khi ấy, do tài sản gia đình bị chính quyền Pháp tịch thu, họ mới trở về Đức làm ăn. Tại đây, Otto Klaebisch điều hành một công ty sản xuất và nhập khẩu vang nên có quan hệ với nhiều nhà sản xuất Champagne. 

Otto Klaebisch, người thu gom vang khét tiếng. Ảnh: TL

Ban đầu, giới làm Champagne mừng vì nghĩ rằng do cùng ngành nghề nên Otto Klaebisch sẽ “dễ chịu” và dễ thông cảm hơn một tên Nazi (tên gọi những người theo Đảng, Quốc xã Đức) nào đó chỉ biết uống bia (được thuật lại trong cuốn Wine and War: The French, the Nazis, and the Battle for France’s Greatest Treasure - Vang và chiến tranh: Người Pháp, đảng viên Quốc xã và trận chiến giành kho tàng vĩ đại nhất của Pháp, tác giả Donald Kladstrup và Petie Kladstrup). Nhưng rồi họ ngỡ ngàng. Ngay sau khi nhận nhiệm vụ mới, Otto Khaebisch yêu cầu các nhà sản xuất mỗi tuần phải nộp 400.000 chai Champagne cho hắn vận chuyển về Đức, một đòi hỏi quá sức tưởng tượng, vượt xa khả năng của các nhà làm Champagne.

Bị dồn vào chân tường, nhất là khi tiền bán vang cho Đức thì không nhận được nên đến mùa xuân 1941, các nhà sản xuất quyết định phản kháng. Họ hợp nhau lại, lập ra Comité Interprofessionnel du vin de Champagne (Ủy ban liên chuyên ngành vang vùng Champagne - CIVC) với người đại diện là bá tước Robert-Jean de Vogüé, nhân vật số một của nhà Moët & Chandon và là doanh nhân rất được nể trọng. Vai trò chính yếu của ông là thương thảo với weinfuhrer Otto Klaebisch. “Yêu cầu mà ông đưa ra vượt quá khả năng sản xuất của chúng tôi”, bá tước De Vogüé than phiền. “Bảo nhà nông, công nhân làm việc vào ngày Chủ nhật”, Otto Klaebisch trả lời.

Bá tước Robert-Jean De Vogüé, người lãnh đạo nhà Champagne đến khi qua đời năm 1976. Ảnh: TL

Các nhà sản xuất không chấp nhận thua cuộc dễ dàng. Họ làm mọi cách có thể để đánh lừa lính Đức. Những chai vang hảo hạng được giấu sau những bức tường bí mật trong hầm vang; dán nhãn vang tầm thường lên các chai vang ngon; dán nhãn chai ngon lên chai vang xoàng...

Nhưng Otto Klaebisch cũng là dân sành sỏi nên hắn nhận ra thủ đoạn này. Có lần hắn mắng ông François Taittinger của nhà Champagne Taittinger: “Sao lại nộp những chai vang không khác gì nước xà phòng rửa chén đĩa”? và nhận câu trả lời: “Chẳng quan trọng gì vì đâu phải người nào cũng biết uống Champagne”. Ông Francois Taittinger bị nhốt trong tù nhiều ngày vì cãi lại weinfuhrer.

Francois Taittinger, người bị bỏ tù nhiều ngày vì dám cãi lại weinfuhrer. Ảnh: TL

Champagne Taittinger. Ảnh: Khắc Huy

Những người phản đối còn có bà góa Lily Bollinger của nhà Champagne Bollinger,  “quý bà Champagne” nổi tiếng thế giới mãi đến ngày nay nhờ chơi khăm mỗi khi phải tiếp Otto Klaebissh. Viên weinfuhrer này là người cao to, dư cân thừa mỡ nhưng bà luôn mời hắn ngồi vào cái ghế bành chật hẹp nhất trong phòng khách. Sau vài lần quá khó chịu, hắn không bao giờ trở lại biệt thự của nhà Bollinger nữa.

Thà mất tất cả chứ không đầu hàng

Các nhà sản xuất khác cũng góp phần chống lại quân Đức bằng cách cho người Do Thái và phi công lái máy bay đồng minh bị phòng không Đức bắn rơi, ẩn náu trong các hầm vang sâu dưới lòng đất. Họ cũng sớm nhận biết rằng cứ mỗi lần chuẩn bị tác chiến, lính Đức lại tổ chức ăn nhậu linh đình và uống rất nhiều Champagne, vang đỏ. Họ bí mật thông báo cho quân dân kháng chiến Pháp để các thông tin quan trọng này đến được với giới tình báo Anh. Có lần quân Đức yêu cầu các nhà làm vang Pháp phải dùng nút bần và đóng gói sao có thể bảo quản vang vẫn thơm ngon ở môi trường rất nóng. Tin này đến tai các nhân viên tình báo Anh trước khi quân Đức bắt đầu chiến dịch tràn sang châu Phi.

Champagne Bollinger. Ảnh: P.Ng.Dũng

Bá tước De Vogüé là người chỉ huy nhóm kháng chiến Pháp ngay tại Epernay trong vùng Champagne. Bị Klaebisch nghi ngờ và cho mật vụ Gestapo theo dõi, cuối cùng ông bị bắt vào tháng 11/1943 rồi bị đày đến trại tập trung Ziegenhain. Tên Klaebisch chiếm quyền điều hành công việc sản xuất của nhà Moët & Chandon.

Ý đồ của bọn Nazi là đẩy bá tước De Vogüé vào đội lao động khổ sai ở trại Ziegenhai để ông kiệt sức mà chết. Tuy một ngón tay bị thương, mưng mủ, hư thối phải dùng miếng thủy tinh vỡ để cứa đứt đi nhưng ông vẫn sống. Tháng 5/1945, lính dù Anh đến giải phóng, bá tước De Vogüé hoàn toàn kiệt lực, bất tỉnh nằm chờ chết ven đường. May thay, một người lính trước đó từng làm việc cho nhà Champagne Moet & Hennessy đi ngang và nhận ra nên ông được cứu sống. Khi đã hồi phục, ông tiếp tục lãnh đạo nhà Champagne này cho đến khi qua đời năm 1976.

Khi quân đồng minh giải phóng Champagne vào mùa thu năm 1944, tên Klaebisch tháo chạy về Đức. Cuộc chiến kết thúc, hắn bị bắt và truy tố vì tội ác làm giàu trên chiến tranh. Bá tước De Vogüé được mời làm nhân chứng nhưng trước sự ngạc nhiên của mọi người, ông đã lên tiếng bênh vực Klaebisch. “Ông ta đã phải trải qua thời kì rất khó khăn. Không một phút nào tôi nghĩ rằng ông ta đã ra lệnh bắt tôi hay bắt các đồng sự của tôi. Đó là hành động của Gestapo”! Nhờ vậy, Klaebisch được trả tự do.

Champagne mừng năm mới 2020

Đêm giao thừa, ngày mùng 1 Tết Canh Tý 2020, khi khui chai Champagne Bollinger hay chai Taittinger, hoặc chai Moet & Chandon, bạn có biết rằng đại diện quân đội Đức Quốc xã đã kí kết đầu hàng vô điều kiện, chính thức đặt dấu chấm hết cho Thế chiến II vào ngày 7/5/1945 trên một toa xe lửa tại vùng Champagne


(0) Bình luận
Tin nổi bật doanh nhân trẻ
Dành cho bạn & mới nhất
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO