8 ưu tiên phát triển sản xuất công nghiệp Việt Nam

CÁT NGUYỆN - 26/06/2020 09:05

(doanhnhantrevn.vn) - Dưới tác động của CMCN 4.0 và của đại dịch Covid-19 trên toàn cầu, Việt Nam đang có cơ hội lẫn lợi thế trong việc thu hút FDI từ làn sóng dịch chuyển sản xuất khỏi Trung Quốc, đòi hỏi nhà nước cần kịp thời nắm bắt và có những chính sách dài hạn giúp phát triển nền sản xuất công nghiệp Việt Nam lên tầm cao mới.

Bà Lâm Diệu Tâm Hiếu, Phó Tổng giám đốc Công ty Kizuna đã chia sẻ góc nhìn về sự cần thiết phải có chính sách kịp thời cho ngành sản xuất công nghiệp Việt Nam.

Bà Lâm Diệu Tâm Hiếu - PTGĐ Công ty Kizuna. Ảnh: TL

 

Thưa bà, hậu Covid-19, Chính phủ cần có chiến lược gì để phát triển sản xuất công nghiệp?

Vai trò của Chính phủ chính là định hướng và hỗ trợ chính sách để các doanh nghiệp phát triển KCN khai thác hiệu quả và thu hút đầu tư đúng trọng tâm mà nhà nước mong muốn. Các KCN cần tiếp tục ưu tiên lựa chọn các ngành sản xuất sản phẩm công nghệ cao và ứng dụng kỹ thuật công nghệ cao vào sản suất ở tất cả các lĩnh vực, đem lại giá trị sản xuất cao hơn và tận dụng trí tuệ, chất xám của người lao động Việt Nam.

Nhà nước và doanh nghiệp cần khuyến khích doanh nghiệp FDI hợp tác với doanh nghiệp trong nước hoàn thiện chuỗi giá trị cung ứng, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa. Muốn thực hiện điều này, tôi cho rằng Chính phủ tiếp tục có những chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao, khoa học tiên tiến vào sản xuất và nhanh chóng triển khai thực thi các chính sách này đến các doanh nghiòa, không chỉ là dành cho doanh nghiệp sản xuất mà còn cho các tổ chức doanh nghiệp đầu tư tạo môi trường sản xuất tiến tiến, hiệu quả cho các doanh nghiệp sản xuất này.

Hiện nay, các luật, quy định về bảo vệ môi trường tại Việt Nam ngày càng cụ thể và tạo điều kiện thuận lợi giúp nhà đầu tư thực thi đúng quy định. Tuy nhiên, trong quá trình thu hút đầu tư FDI, trong giai đoạn xem xét đăng ký dự án đâu tư, chúng ta cũng cần quan tâm ngăn chặn các ngành sản xuất với máy móc, công nghệ lạc hậu, gây nguy hại đến môi trường.

Có một thực tế là hiện nay dưới tác động của CMCN 4.0 và đại dịch Covid-19, sẽ tiếp tục phát sinh nhiều nhu cầu, ngành nghề mới trong tương lai. Việc phê duyệt, giám sát thực hiện bảo vệ môi trường cần phải theo kịp xu hướng phát triển và điều chỉnh, bổ sung kịp thời quy hoạch ngành nghề tại các khu công nghiệp khi có phát sinh.

Bà có đề xuất cụ thể nào đối với các khu công nghiệp?

Mô hình các Khu công nghiệp tại Việt Nam cũng cần có sự thay đổi đáng kể phù hợp với việc kiến tạo môi trường sản xuất phù hợp nền sản thông minh trong CMCN 4.0 và ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 nhằm thu hút nguồn vốn FDI mới chất lượng hơn trong lĩnh vực công nghiệp.

Đối với các dự án Khu công nghiệp đã được phê duyệt hoặc các Khu công nghiệp hiện hữu còn quỹ đất chưa khai thác, các nhà đầu tư hạ tầng KCN cần tập trung đầu tư đồng bộ hạ tầng KCN sẳn sàng cho nhà đầu tư nhà máy sản xuất.

Ngoài mô hình KCN tập trung, cho thuê đất xây dựng nhà máy như các KCN truyền thống do hầu hết các chủ đầu tư hạ tầng KCN của Việt Nam phát triển, hiện nay đã phát triển thêm nhiều khu nhà xưởng xây sẳn hiện đại với quy mô lớn do các tập đoàn nước ngoài đầu tư trong các KCN, đã thu hút một lượng lớn các tập đoàn sản xuất lớn từ Trung Quốc dịch chuyển sang Việt Nam. Đặc biệt mô hình Khu nhà xưởng xây sẳn có dịch vụ với các dịch vụ hỗ trợ toàn diện như pháp lý, nhân sự, kế toán, môi trường… với quy mô nhà xưởng đa dạng chỉ từ 100m2 đến vài chục ngàn m2 là mô hình KCN mới tại Việt nam được nhiều doanh nghiệp FDI và các các donah nghiệp sản xuất Việt nam quan tâm, phù hợp với nền sản xuất thông minh trong CMCN 4.0

Cần có chiến lược thu hút FDI chọn lọc cho giai đoạn phát triển mới. Ảnh: TL

Đối với việc quy hoạch phát triển KCN mới nhằm đáp ứng chiến lược phát triển công nghiệp quốc gia Việt Nam, Chính phủ cần khuyến khích một số địa phương điều chỉnh quy hoạch tồng thể phát triển kinh tế xã hội, chuyển đổi quy hoạch sử dụng đất các khu quy hoạch đất nông nghiệp ven biển có giá trị khai thác thấp do nhiễm mặn, hạn hán… thành quy hoạch đô thị công nghiệp công nghệ cao, tích hợp phát triển không gian sản xuất công nghiệp, du lịch, giáo dục đào tạo, thương mại dịch vụ, bảo vệ môi trường….và tập trung đầu tư hệ thống giao thông công cộng của khu vực, kết nối thuận lợi giữa KCN, sân bay, cảng biển, hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin tiên tiến.

Bà đánh giá các KCN Việt Nam cần sự chuyển đổi ra sao tại thời điểm này?

Năng lực thu hút FDI chất lượng cao ngành sản xuất, tập trung chủ yếu vào các thương hiệu BĐS công nghiệp lớn do các tập đoàn đầu tư hạ tầng KCN của nước ngoài sở hữu như VSIP, BW, Amata, WHA… Các KCN Việt Nam có thương hiệu như Trường Hải, Bita’s, Long Hậu, Kizuna… vẫn còn khá ít. Việc đầu tư vào lĩnh vực BĐS công nghiệp của tập đoàn Vingroup được công bố đầu năm 2020, cùng với việc đâu tháng 6/2020, tập đoàn IPP đề xuất điều chỉnh quy hoạch khu Bắc Vân phong thành khu dân cư công nghiệp công nghệ cao kết hợp với chức năng logistic, quần thể du lịch nghỉ dưỡng, giải trí… và cam kết thu thú đầu tư 40 tỉ USD vào khu này là tín hiệu vui cho sự phát triển của thương hiệu BĐS công nghiệp của Việt Nam, làm đối trọng với các thương hiệu BĐS công nghiệp lớn của nước ngoài trong tương lai gần.

Mô hình các KCN cần chuyển đổi phù hợp với sự tác động của CMCN 4.0 và đáp ứng nhanh chóng làn sóng dịch chuyển sản xuất ra khỏi Trung Quốc do đại dịch Covid tác động. KCN không chỉ còn là các các khu đất được đầu tư hạ tầng kỹ thuật công nghiệp đồng bộ như: hệ thống giao thông, cấp điện, cấp nước, xử lý chất thải… để các nhà đầu tư chủ động xây dựng nhà máy sản xuất theo nhu cầu như các KCN truyền thống, mà còn là mô hình các khu nhà xưởng xây sẳn hiện đại cho thuê trong KCN với nhiều diện tích, đáp ứng đa dạng quy mô sản xuất của nhiều ngành nghề, nhiều doanh nghiệp, đặc biệt được BW, WHA, Kizuna… tập trung đẩy mạnh trong thời gian này.

Đặc biệt mô hình Khu nhà xưởng xây sẳn có dịch vụ trong tòa nhà nhiều tầng dạng KCN Plug & Play trên thế giới tại các KCN có vị trí gáp ranh các thành phố lớn như TP.HCM, Hà Nội…là mô hình KCN được nhiều doanh nghiệp FDI ngành sản xuất công nghiệp hỗ trợ, thiết bị y tế, linh kiện điện tử, ứng dụng công nghệ cao vào sàn xuất…lựa chọn, giúp doanh nghiệp nhanh chóng triển khai sản xuất, sử dụng chi phí hiệu quả nhờ sử dụng các nguồn lực chia sẻ, tập trung vào hoạt động sản xuất.

Việc chuyển đổi mô hình KCN, không chỉ thuận lợi thu hút FDI còn tạo cơ hội cho nhiều doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa của Việt Nam tập trung vào KCN sản xuất hiệu quả, duy trì và phát huy lợi thế cạnh tranh, góp phần thúc đẩy nhanh sự phát triển nền công nghiệp Việt Nam trong thời đại mới.

Vậy theo nghiên cứu của bà, những vấn đề nào cần được nhà nước và doanh nghiệp ưu tiên thực hiện trong giai đoạn này?

Nhà nước cần ưu tiên cho sự phát triển đô thị thông minh và công nghiệp thông minh. Đây là yếu tố tiên quyết làm thay đổi bộ mặt xã hội.

Theo tài liệu được ban hành của chính phủ Hà Lan năm 2018 (quốc gia đi đầu về phát triển Công nghiệp thông minh trong CMCN 4.0), Chính phủ Việt Nam và các nhà phát triển BĐS công nghiệp Việt Nam có thể nghiên cứu, học hỏi, áp dụng trong chiến lược phát triển doanh nghiệp, phát triển công nghiệp quốc gia hiện nay. Trong đó tập trung vào 3 yếu tố nền tảng là: Công nghệ sản xuất mới, Số hóa quy trình hoạt động và Trung tâm kết nối, phân tích dữ liệu.

Theo tôi nghĩ, có 8 vấn đề ưu tiên cần Chính phủ Việt Nam, các chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, các nhà phát triển KCN theo mô hình kiểu mới quan tâm thu hút, hỗ trợ, đầu tư, gồm nhằm tạo môi trường sản xuất phù hợp cho phát triển công nghiệp thông minh:

  1. Sản xuất tiên tiến: Ưu tiên cho các doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao, kỹ thuật tiên tiến vào các bước sản xuất nhằm tạo ra những sản phẩm chất lượng tốt nhất theo tiêu chuẩn.
  2. Sản phẩm thông minh: Ưu tiên cho doanh nghiệp sản xuất tạo những sản phẩm, linh kiện hỗ trợ cho những sản phẩm công nghệ, tự động, thông minh có giá trị cao như robot, tên lửa, vệ tinh, máy móc công nghệ cao hỗ trợ sản xuất và sản xuất ra những sản phẩm thông minh, có thể tương tác với con người, phù hợp với tính cách của người sử dụng…
  3. Quy trình sản xuất linh hoạt: Ưu tiên những nhà máy có quy mô sản xuất không lớn, nhưng giá trị thành phẩm cao, có thể tạo ra những sản phẩm thông minh đặc biệt tùy chỉnh theo nhu cầu.
  4. Dịch vụ hóa: Xây dựng chuỗi dịch vụ hỗ trợ và đội ngũ phục vụ có năng lực phù hợp, giúp các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp an tâm tập trung đầu tư vào sản xuất hiệu quả. Chuỗi các dịch vụ này cần đáp ứng nhu cầu, các vấn đề doanh nghiệp sản xuất cần hỗ trợ từ lúc tìm hiểu đầu tư vào Việt Nam, đầu tư xưởng sản xuất, dây chuyền công nghệ, các hoạt động sản xuất, phát triển thị trường… bao gồm tất cả các lĩnh vực liên quan như pháp lý, hành chánh, nhân sự, kế toán, môi trường, bảo trì nhà xưởng, logistic, kết nối kinh doanh…
  5. Số hóa hoạt động sản xuất: Đầu tư hạ tầng CNTT theo kịp sự phát triển chung của thế giới, đáp ứng hoạt động sản xuất trong thời đại số.

Hiện nay, không gian sản xuất, quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh… không còn giới hạn trong không gian vật lý tập trung, mà được phát triển nhiều địa điểm trên toàn cầu và quản lý hoạt động sản xuất hiệu quả trên nền tảng digital. Ví dụ một nhà máy tại Việt Nam có thể nhận đơn hàng sản xuất và tiến hành sản xuất đơn hàng 1 cặp tròng kính cao cấp cho khách hàng trong khu vực Đông nam Á chỉ trong vòng 30 giây vào giao hàng trong vòng 3 ngày. Những doanh nghiệp có hoạt động sản xuất như thế cần được thu hút đầu tư và hỗ trợ để họ hoạt động hiệu quả tại Việt Nam, từ đó lôi kéo toàn bộ chuỗi cung ứng phát triển theo.

  1. Kết nối cộng đồng, hệ sinh thái: Các nhà máy trong chuỗi tạo giá trị gia tăng của từng lĩnh vực sản xuất cần được kết nối, phát triển cộng đồng doanh nghiệp theo chuẩn quốc tế, nhằm chia sẻ, khai thác và sử dụng hiệu quả nguồn lực chung, tạo cơ hội tiết kiệm chi phí, gia tăng lợi nhuận, phát triển sản xuất kinh doanh.
  2. Nhà máy phát triển bền vững: Ưu tiên cho các KCN đầu tư nguồn điện năng lượng mặt trời trên mái nhà xưởng để có nguồn nguyên liệu xanh, giảm được nhiệt độ bên trong không gian nhà xưởng, tiết kiệm nhiên liệu làm mát. Vật liệu xây dựng, nguyên liệu sản xuất địa phương cũng cần được quan tâm và ưu tiên cung cấp cho các nhà máy sản xuất trong khu vực.
  3. Môi trường làm việc thông minh: Tạo điều kiện cho người lao động cần được huấn luyện nâng cao ý thức học hỏi, đào tạo tay nghề kỹ thuật cao, sử dụng máy móc, công nghệ sản xuất tiên tiến giúp giảm thiểu tối đa lao động nặng nhọc, nguy hiểm.

Môi trường lao động trong các khu công nghiệp cần được cải thiện xanh sạch, nhiều công trình tiện ích như nhà lưu trú, nhà trẻ, trạm y tế, trung tâm văn hóa, TDTT, giải trí, trung tâm đào tạo dạy nghề, thư viện…cần được quan tâm đầu tư giúp người lao động có sức khỏe tốt hơn, nâng cao chất lượng cuộc sống và lao động sản xuất hiệu quả hơn.

Tóm lại, xu hướng dịch chuyển sản xuất khỏi Trung Quốc do đại dịch Covid mang lại cùng với các tác động kép từ chiến tranh thương mai Mỹ Trung, chiến lược TQ+1, các tác động từ các hiệp định thương mại tự do… của các quốc gia trên toàn thế giới là cơ hội rất lớn cho thu hút FDI ngành sản xuất, các doanh nghiệp sản xuất, các nhà đầu tư phát triển BĐS công nghiệp tại Việt nam.

Việc tận dụng các cơ hội do CMCN 4.0 đem lại và tác động của Covid-19 trong không chỉ là trách nhiệm của Chính phủ mà còn là trách nhiệm của doanh nghiệp Việt Nam, của từng công dân Việt nam với tư duy tiên phong, đổi mới sáng tạo nhằm theo kịp xu hướng trên toàn thế giới. Đây cũng là cơ hội giúp nền sản xuất Công nghiệp Việt Nam chuyển mình lên tầm cao mới với sự góp sức của các doanh nghiệp sản xuất FDI, các chủ đầu tư hạ tầng KCN, và đặc biệt rất cần Chính phủ Việt Nam trong việc xây dựng chiến lược và thực thi chiến lược phát triển công nghiệp Việt Nam trong giai đoạn tiếp theo một cách nhanh chóng, quyết liệt.

Xin cảm ơn bà.


(0) Bình luận
Tin nổi bật doanh nhân trẻ
Dành cho bạn & mới nhất
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO